فلسفه جدید فرم و حرکت؛ نگاهی به 5 طرح تاثیرگذار جدید در دنیای خودرو (+تصاویر)

عصر ایران - چرخ صنعت خودرو به ندرت از حرکت می ایستد؛ اما گاهی در عرض چند هفته، چنان طرح های متفاوتی متولد می شوند که انگار تنها یک دستور کار به طراحان داده شده است: «فقط غافلگیرمان کنید!». این دقیقا همان اتفاقی است که در این فصل شاهدش هستیم. از یک اسپیدستر روباز با اصالت رترو گرفته تا یک رولز-رویس منحصر به فرد با تم بازی های آرکید، تنوعی که این روزها به نمایش گذاشته شده واقعا شگفت انگیز است. در این میان، پنج طرح متمایز، قوی ترین استدلال را برای اثبات این حقیقت ارائه کرده اند که چرا طراحی خودرو هنوز هم یک هنر حیاتی و جریان ساز است.

این خودروها مدل های معمولی برای پر کردن فضای نمایشگاه ها یا فیس لیفت های روتین و کسل کننده نیستند. آن ها نماینده پنج فلسفه کاملا متفاوت درباره ماهیت خودرو بوده و هر کدام، یکی از پیش فرض های سنتی این صنعت را به چالش می کشند. یکی از آن ها فرآیند توقف در پیت استاپ را به طور کامل بازآفرینی می کند؛ دیگری یک غول آفرود با لاستیک های 37 اینچی و بدون حتی یک صفحه نمایش لمسی می سازد و آن یکی، دژی متحرک با قدرت 850 اسب بخار است. این شاهکارها در کنار هم، فصلی از طراحی خودرو را ترسیم می کنند که میان یک نمایش بصری خالص و هدفی کاملا جدی در نوسان است.

تستازیرو (TESTaZERO)

پروژه تستازیرو (TESTaZERO) یک طرح مفهومی (کانسپت) الهام گرفته از فراری است که فرمول طراحی را تا رسیدن به اصالتی هیجان انگیز و بی پروا عریان می کند. این خودرو که به عنوان یک اسپیدستر روباز با نشانه های کلاسیک مارانلو در تک تک پنل هایش خلق شده، پیوندی مستقیم با روح بی آلایش و ناب رودسترهای کلاسیک فراری برقرار می کند. برجستگی های پهن عقب، کابین مینیمال و حذف عمدی شلوغی های بصری معمول، به آن ابهتی بخشیده است که بیش از آنکه حاصل مهندسی به نظر برسد، اصیل و شایسته جلوه می کند. حالا مدل تمام الکتریکی «لوچه» (Luce) - یعنی اولین خودروی تولید انبوه کاملا برقی خود فراری - رقیبی جدی در بحث طرح های مفهومی پیدا کرده که باید نگرانش باشد.

آنچه تستازیرو را چنین جذاب می کند، دقیقا همان چیزهایی است که از آن حذف شده است. پنل های حجیم بدنه کنار گذاشته شده اند تا یک ساختار بیرونی کشیده و عریان به جا بماند؛ ساختاری که بیشتر به یک اسکچ و طرح اولیه خطی شبیه است تا یک خودروی تولیدی. موقعیت راننده بسیار پایین است، شیشه جلو به سخت ترین شکل ممکن دیده می شود و کل این فلسفه به جای راحتی یا عایق بندی، معطوف به باد، صدا و حس ناب حرکت است. این طرح، پرسشی کلیدی را در عصر خودروهای برقی مطرح می کند: آیا یک اسپیدستر الکتریکی با اصالت فراری حتما باید بزرگ و باابهت باشد، یا می تواند کوچک، بی واسطه و کاملا منحصر به فرد عمل کند؟

نقاط قوت:

ساختار عریان و مینیمال خودرو، دیدگاهی واقعا متفاوت از ظاهر یک رودستر الکتریکی الهام گرفته از فراری ارائه می دهد و جایگزینی باورپذیر برای رویکرد گرند تورینگ مدل چهار در «لوچه» محسوب می شود.

زبان طراحی رترو (گذشته گرا) آن، دقیق و هدفمند به نظر می رسد، نه اینکه صرفا یک نوستالژی سطحی باشد؛ به طوری که تصمیم گیری در مورد هر پنل به سمت یک هویت منسجم هدایت شده است.

نقاط ضعف:

بدون مشخصات فنی تایید شده یا تعهد یک خودروساز برای ساخت، تستازیرو صرفا در حد یک تابلوی ایده پردازی جذاب باقی می ماند و فاقد وزن یک بیانیه جهت دهنده واقعی است.

قالب کاملا روباز خودرو، هرچند از نظر بصری فوق العاده دراماتیک است، اما کاربرد عملی آن را به شرایط آب و هوایی مساعد و بازه محدودی از استفاده در دنیای واقعی محدود می کند.

رنو دابل برل لو مان هایپرکار (Renault Double Barrel Le Mans Hypercar)

پروژه «دابل برل» (Double Barrel) اثر طراح خلاق، تائه جونگ کیم است و با توقف در پیت استاپ مسابقات لو مان سال 2040 به عنوان یک مساله طراحی برخورد می کند، نه یک استراتژی مسابقه ای صرف. ایده اصلی واقعا رادیکال و انقلابی است: این خودرو به جای سوخت گیری یا تعویض لاستیک، کل کابین راننده و پیشرانه هیدروژنی خود را به عنوان دو بخش (پاد) کاملا مستقل و به صورت هم زمان تعویض می کند. یک شاسی مونوکوک مرکزی از جنس فیبر کربن آن ها را به هم متصل کرده و بار ساختاری و سطوح آیرودینامیکی را به طور هم زمان مدیریت می نماید. نتیجه کار، یک خودروی مسابقه ای با بدنه دوقلو است که شبیه به هیچ یک از مدل های فعلی در دنیای ابرخودروها نیست.

این رندر با الهام از مکانیسم یک تفنگ ساچمه زنی دو لول و مدل افسانه ای «ناردی جیانینی 1955»، مسابقات استقامت را با قدرت به آینده ای بدون آلایندگی پرتاب می کند. هر سطح، هواکش و باله ای صرفا برای خدمت به عملکرد خودرو در پیست وجود دارد و کاملا از محدودیت های قوانین جاده ای آزاد است. آنچه این خودرو را فراتر از منطق تعویض پادها ماندگار می کند، این است که فرم بدنه دوقلو از نظر بصری و بدون نیاز به هیچ توضیحی، اصالت و منطق خود را ثابت می کند. این طرح به عنوان یک آزمایش ذهنی که صرفا لباس رندر به تن کرده باشد به نظر نمی رسد؛ بلکه شبیه خودرویی است که واقعا می تواند 14 سال دیگر در خط استارت مسابقات لو مان ظاهر شود و به پیروزی برسد.

نقاط قوت:

تعویض هم زمان کل پاد راننده و پیشرانه، بازنگری تازه ای در استراتژی پیت استاپ مسابقات استقامت است که به طور طبیعی و منطقی از معماری طراحی خودرو نشات گرفته، نه اینکه به عنوان یک ایده ثانویه به آن چسبانده شده باشد.

فرم بدنه دوقلو به اندازه کافی جسورانه است که صرفا بر اساس ارزش های بصری خود پابرجا بماند، کاملا مستقل از توجیه مکانیکی این طرح مفهومی.

نقاط ضعف:

به عنوان یک پروژه شخصی بدون حمایت رسمی خودروساز، مسیر مشخصی برای تبدیل این رندر جذاب به یک حضور واقعی در خط استارت لو مان به همراه یک برنامه مسابقه ای پشتوانه وجود ندارد.

افق زمانی سال 2040، این طرح مفهومی را بیشتر در قالب یک داستان علمی-تخیلی طراحی ترسیم می کند تا یک بیانیه کوتاه مدت و تاثیرگذار در دنیای مسابقات.

هیوندای بولدر (Hyundai Boulder)

«بولدر» دقیقا همان کانسپتی است که هیوندای برای اثبات خودش در این رده به آن نیاز داشت. ساختار شاسی مستقل (اتاق روی شاسی)، لاستیک های 37 اینچی مخصوص گل و لای، درهای عقب کالسکه ای (بازشونده از وسط)، پنجره های سقفی دوگانه (سافاری)، درب صندوق عقب با لولای دوبل که از هر دو طرف باز می شود و رنگ بدنه تیتانیوم مایع؛ تک تک این تصمیمات نشان دهنده یک خودروی آفرود واقعی بر پایه فلسفه طراحی «هنر فولاد» (Art of Steel) هیوندای است، نه یک کراس اور شهری که صرفا سیستم تعلیقش کمی ارتفاع یافته باشد. کیفیت تراش خورده و مجسمه مانند بدنه، بدون پناه بردن به افزونه های نمایشی و ظاهری، کارایی واقعی خودرو را منعکس می کند. این هیوندای نیست که از جیپ یا لندکروزر تقلید کند؛ این خود هیوندای است که با زبان سنجیده و منحصر به فرد خود وارد قلمروی آفرود می شود.

هیوندای بولدر که در نمایشگاه بین المللی خودروی نیویورک رونمایی شد و طراحی، توسعه و مونتاژ آن در آمریکا برنامه ریزی شده است، چیزی فراتر از یک مطالعه طراحی ساده است. این خودرو پیش نمایشی از اولین وانت پیکاپ شاسی مستقل هیوندای است که تا سال 2029 عرضه می شود و تاییدکننده عزم این برند برای رقابت مستقیم با جیپ و تویوتا برای جذب خریدارانی است که خودروهای خود را به فراتر از مسیرهای آسفالت می برند. حذف رابط های کاربری لمسی و دیجیتال به نفع وضوح مکانیکی، یک بیانیه طراحی عمدی و جسورانه است؛ بیانیه ای که کاملا با ارزش های جامعه آفرودسواران که روز به روز به سمت ساختارهای آنالوگ متمایل می شوند، هم خوانی دارد.

نقاط قوت:

زبان طراحی بیرونی «هنر فولاد»، سرسختی مجسمه مانند و واقعی را به بخشی تزریق می کند که هیوندای پیش از این هرگز به طور جدی به آن ورود نکرده بود؛ سطح تعهد به این طراحی باعث می شود این خودرو شبیه به یک ورود واقعی به بازار به نظر برسد، نه صرفا یک ارزیابی اولیه و آزمایشی.

انتخاب حذف صفحه نمایش لمسی به عنوان یک تصمیم طراحی (و نه ابزاری برای کاهش هزینه)، نشان دهنده یک هدف فلسفی واقعی است؛ چیزی که در این کلاس خودرویی که فضای داخلی اش تحت سلطه نمایشگرهاست، روزبه روز کمیاب تر می شود.

نقاط ضعف:

جزئیات اصلی تولید از جمله مشخصات پیشرانه، چیدمان فضای داخلی و وزن خودرو در آستانه بازه زمانی تولید پیش بینی شده برای سال 2029، همچنان کاملا تایید نشده باقی مانده اند.

فاصله زمانی سه ساله برای توسعه، این سوال واقعی را ایجاد می کند که چه مقدار از این زبان طراحی جذاب در فاصله میان فرم مفهومی تا رسیدن به کف نمایشگاه های فروش نسخه تولیدی، دست نخورده باقی خواهد ماند.

رضوانی فورترس (Rezvani Fortress)

رضوانی فورترس (دژ) از جایی شروع می کند که فورد اف-150 رپتور کار خود را پایان می دهد و سپس در جهتی کاملا متفاوت مسیرش را پیش می گیرد. سپرهای فولادی تقویت شده، گلگیرهای عریض شده، خروجی های حرارتی روی کاپوت، چراغ های کمکی نصب شده روی سقف و شیشه های ضدگلوله به صورت استاندارد روی آن قرار دارند. «بسته بقای امنیتی» اختیاری (آپشنال) از این هم فراتر می رود: ماسک های گاز با درجه نظامی، کیت هیپوترمی، افشانه فلفل نصب شده روی بدنه بیرونی و محافظ EMP (در برابر پالس الکترومغناطیسی). نیروی محرکه خودرو به یک موتور 5.2 لیتری وی8 با قدرت 850 اسب بخار ختم می شود و سیستم تعلیق فاکس و سیستم چهارچرخ محرک در تمام مدل ها به صورت استاندارد وجود دارد.

فورترس با تولید محدود به 100 دستگاه و قیمت پایه 285000 دلار (همراه با 500 دلار ودیعه قابل استرداد برای رزرو نوبت ساخت)، رضوانی را در متعهدترین حالت خود نشان می دهد. دگرگونی طراحی بیرونی کاملا مطلق است: هیچ یک از المان های ظاهری فورد اف-150 رپتور اولیه باقی نمانده و جای خود را به بدنه ای تانک مانند داده است که بیشتر به یک کاروان نظامی شباهت دارد تا هر خودروی سنگین غیرنظامی دیگر در جاده ها. ده سبک صندلی و گزینه های رنگی مختلف، به فضای داخلی انعطاف پذیری غیرمنتظره ای می بخشد. نتیجه کار، همان طور که رضوانی می گوید، یک پیکاپ آفرود تاکتیکی است که می تواند خیابان های شهر و سطوحی از مسیر را که هیچ پیکاپ دیگری حتی جرات تلاش برای عبور از آن را ندارد، به زانو درآورد.

نقاط قوت:

بازنگری کامل طراحی بیرونی صرفا یک کیت بدنه سطحی نیست، بلکه یک بازطراحی همه جانبه است که تمام آثار خودروی پایه را پاک کرده و آن را با چیزی کاملا منحصر به فرد و سازش ناپذیر در هویتش جایگزین می کند.

«بسته بقای امنیتی» دسته ای جدید در محصولات خودرویی ایجاد می کند که قبل از نام گذاری توسط رضوانی به ندرت وجود داشت و فورترس این فضا را بدون هیچ رقابت معناداری در این بازه قیمتی مال خود می کند.

نقاط ضعف:

در قیمت 285000 دلار، نگه داشتن داشبورد و ساختار صفحه نمایش فضای داخلی فورد اف-150 رپتور که تا حد زیادی بدون تغییر مانده، شبیه به یک فرصت سوزی واقعی برای تعهد کامل به جاه طلبی بیرونی افراطی و قیمت سنگین فورترس است.

تیراژ تولید تنها 100 دستگاه، این خودرو را بیشتر در جایگاه یک محصول کلکسیونی قرار می دهد تا یک چالش جدی برای بازار گسترده تر پیکاپ های تاکتیکی و طبیعت گردی.

رولز-رویس بلک بچ گوست گیمر (Rolls-Royce Black Badge Ghost Gamer)

مدل «بلک بچ گوست گیمر» یک خودروی سفارشی تک نسخه ای (One-off Bespoke) است که برای یک کارآفرین حوزه فناوری با علاقه ای عمیق به فرهنگ بازی های آرکید اولیه ساخته شده است. رولز-رویس بدنه این خودرو را با ترکیب دو رنگ «آبی سالامانکا» و «کریستال روی مشکی الماسی» رنگ آمیزی کرده است؛ ترکیبی که به طور عمدی یادآور سخت افزارهای پر از نورهای نئونی و فوق متالیک کابینت های بازی آرکید کلاسیک است. روی بدنه بیرونی، یک خط جانبی دست نویس با طرح 8 بیتی «بیگانه پررو» (Cheeky Alien) دیده می شود که به صورت انحصاری برای این سفارش طراحی شده است. جلوه کلی این خودرو، یک جسارت کنترل شده است: خودرویی لوکس که با تمام وجود تصمیم گرفته است دیگر نیازی به بیش از حد جدی گرفتن خود نداشته باشد.

در داخل خودرو، تک تک سطوح با نگاهی نزدیک تر پاداش خود را به بیننده می دهند. سقف کهکشانی با طرح «پیکسل بلستر» (Pixel Blaster) به طور اختصاصی برنامه ریزی شده است تا شلیک لیزر را شبیه سازی کند، روی هر صندلی گلدوزی هایی از «بازیکن شماره 1» (Player One) تا «بازیکن شماره 4» (Player Four) دیده می شود و پارکابی های نورانی، عبارات Press Start، Insert Coin و Level Up را با حروف 8 بیتی به نمایش می گذارند. نکات مخفی متعددی در سراسر کابین پراکنده شده اند و کشف هر یک از آن ها، همان طور که هدف طراح بوده، خود به یک بازی مهارتی تبدیل می شود. «گوست گیمر» اولین خودروی سفارشی رولز-رویس است که تاکنون با الهام از فرهنگ گیمینگ ساخته شده و نشان می دهد که مشتریان سطح بالای محصولات فوق لوکس، تا چه حد تاریخچه بازی و سرگرمی را به عنوان یک کالای کلکسیونی جدی می گیرند.

نقاط قوت:

سیستم جزئیات داخلی بسیار جامع و واقعا منسجم است: هر سطحی به یک منطق موضوعی واحد متصل می شود که ارزش جستجوی واقعی را دارد و در نگاه دوم یا سوم، چیز جدیدی را آشکار می کند.

بهره گیری از شاسی و اصالت موتور 6.75 لیتری وی12 توئین توربوی مدل گوست به این معنی است که «گیمر» فراتر از تمام این ظرافت های نمایشی، از اعتبار مکانیکی بسیار جدی برخوردار است و آن را کاملا در جایگاه یک خودروی لذت بخش برای راننده حفظ می کند.

نقاط ضعف:

به عنوان یک خودروی سفارشی تک نسخه ای، دسترسی به آن برای هر کسی که از قبل در برنامه مشتریان خاص و سفارشی رولز-رویس حضور نداشته باشد، کاملا غیرممکن است.

ارجاعات آرکید 8 بیتی، هرچند در حال حاضر بسیار خوب اجرا شده اند، اما این ریسک واقعی را به همراه دارند که با فاصله گرفتن هرچه بیشتر فرهنگ گیمینگ از ریشه های دوران پیکسلی خود، به مرور زمان قدیمی به نظر برسند.

طراحی دیگر چیزی برای اثبات ندارد - اما حرف های زیادی برای گفتن دارد

وجه اشتراک این پنج طرح در این است که هیچ کدام از آن ها محافظه کارانه عمل نکرده اند. چه یک اسپیدستر عریان که پرچم دار الکتریکی خود فراری را به چالش می کشد، چه یک ابرخودروی هیدروژنی که توقف در پیت استاپ لو مان را از نو تعریف می کند، یا یک رولز-رویس با تم آرکید که کابین خود را به یک بازی همه جانبه تبدیل کرده است؛ هر یک از آن ها کاملا و بدون سازش به منطق خود وفادار مانده اند. این نوع از باور و قاطعیت در هدف، بدون سازش و بدون عجله، همان چیزی است که طراحی خودرو را شایسته توجه می کند.

همه این مدل ها به نمایشگاه های فروش راه پیدا نخواهند کرد. مدل های تستازیرو و دابل برل بیشتر به عنوان یک بیانیه و استدلال وجود دارند تا یک محصول تجاری، و گوست گیمر نیز تا پایان عمر خود در یک گاراژ اختصاصی زندگی خواهد کرد. مدل های بولدر و فورترس به شیوه های متفاوتی واقعی هستند، اما بحثی که هر کدام آغاز می کنند یکسان است: یک خودرو واقعا باید نماینده چه چیزی باشد؟ در سال 2026، جذاب ترین طراحان جهان این پرسش را بلندتر از هر زمان دیگری مطرح می کنند.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

ژست «زهرا سلطان دختر نظام‌السلطنه» در جوانی در حیاط خانه

بیشتر بخوانید:

14 خودروی فوق سریع در جهان؛ از بوگاتی 300 پلاس تا کونیگزگ جمرا (+عکس)

تماشاخانه

اسپایدر یمن و دهانه‌ آتشفشانی که او را بلعید؛ نمونه ایرانی : زندان دیوها در تکاب

سرقت از کلیسای مقدس روس‌ها در تهران / خوب شد سارقان «آجرهای مارکوفی» را نبردند

فیلم های دیگر